Factcheck: vrijgezelle Syrische vluchtelingen

1 juli publiceerde de Volkskrant het artikel Smoorverliefd op een Syriër. Het artikel omschrijft een aantal relaties tussen een Syrische man en een Nederlandse vrouw. Ook worden er achtergronden gegeven. Leuk om te lezen.

Wat is het probleem?

Het artikel begint met de volgende inleiding:

De meeste Syrische vluchtelingen zijn man, jong, vrijgezel en relatief hoogopgeleid, en daarmee aantrekkelijk voor Nederlandse vrouwen. ‘Syriërs plaatsen de vrouw op een voetstuk.’

De anti-immigratie Twitteraars vonden hierin een bron van fakenews, verspreid door de Volkskrant. Hun voornaamste twijfels liggen bij het “relatief hoogopgeleid” zijn. Omdat ik niet alleen maar artikelen wil factchecken die negatief spreken over asielzoekers ben ik hier mee aan de slag gegaan.

De stelling is:

De meeste Syrische vluchtelingen zijn man, jong, vrijgezel en relatief hoogopgeleid

RECTIFICATIE 9-7-2017 11:20

In dit artikel interpreteer ik “de meeste” als “meer dan de helft”. Ongeveer 75% van de mensen blijkt een andere interpretatie te hebben, die beschouwen het als “de grootste groep”. Bij het volgen van die laatste interpretatie is het aannemelijk dat de grootste groep Syrische vluchtelingen man, jong en vrijgezel is. De stelling is niet meer volledig te controleren omdat er nergens uitgesplitst gepubliceerd is wie van de Syrische vluchtelingen wel/niet vrijgezel zijn.

De opmerking dat “relatief hoogopgeleid” makkelijk verkeerd te interpreteren valt blijft van kracht. Tevens blijkt de uitdrukking “de meeste” ook verwarring te kunnen veroorzaken.

Of deze stelling aannemelijk of niet waar is hangt nu niet meer af van de feiten maar van hoe jij de tekst interpreteert. Geen geschikt onderwerp dus voor een factcheck.

Hieronder de factcheck die ik deed waarbij ik “de meeste” heb geinterpreteerd als “meer dan de helft”.

Oorspronkelijke conclusie

De stelling wordt door mij beoordeeld als niet waar.

De auteurs van het artikel waren niet betrokken bij het opstellen van deze tekst. Die is van de pen van de eindredactie. De eindredactie heeft het aantal jonge vrijgezelle mannen onder de Syrische vluchtelingen overdreven. Tevens hebben ze de indruk gewekt dat het om hoogopgeleide vluchtelingen gaat, terwijl er alleen een vergelijking wordt gemaakt met de vluchtelingen uit Eritrea.

Rectificatie is wat mij betreft gewenst, aangezien het om een gevoelig onderwerp gaat en de betrouwbaarheid van de Volkskrant van het grootste belang is.

De factcheck

Voor de factcheck heb ik de stelling opgesplitst in een een aantal losse stellingen, die ik een voor een ga behandelen.

Terzijde: vluchtelingen is een lastige term. Ik ga er van uit dat de Volkskrant mensen bedoelt die asiel hebben aangevraagd in Nederland. Aangezien het om mensen uit Syrië gaat krijgt bijna iedereen een verblijfsvergunning. De verschillen tussen vluchteling, asielzoeker en statushouder hebben daarom geen grote invloed.

Stelling: de meeste Syrische vluchtelingen zijn jonge mannen

Als we kijken in CBS StatLine zien we dat in 2015 42% van de Syrische asielzoekers een man van tussen de 18 en de 35 was.  Ik beoordeel deze stelling dus als niet waar. Het is echter wel zo dat dit de grootste groep is.

Stelling: de meeste Syrische vluchtelingen zijn vrijgezel

Aan de cohortstudie asiel van het CBS kunnen we niet eenvoudig zien hoeveel Syrische statushouders vrijgezel zijn, aangezien het kan zijn dat ze een partner in het buitenland hebben. In ieder geval is ongeveer 30% alleenstaand. Overigens is dat voor alle Nederlanders ongeveer 15%. Ik beoordeel deze stelling als niet waar.

Stelling de meeste Syrische vluchtelingen zijn relatief hoogopgeleid

Voordat we hier naar kunnen gaan kijken moeten we beslissen wat we met het woord “relatief” bedoelen. In het artikel wordt de vergelijking gemaakt met Eritreeërs, en het is dus relatief ten opzichte van vluchtelingen met een andere afkomst. Dit is bevestigd door een van de auteurs van het artikel.

Voor asielzoekers in opvang zien we het volgende:

Land Percentage Verwacht aantal jaren onderwijs (2015)
Syrië 44% 12.3
Irak 9% 10.1
Eritrea 8% 4.1
Afghanistan 7% 9.3

Bron: UN Human Development Reports voor het aantal jaren onderwijs, Analyse integratie vergunninghouders in Nederland (SER) voor het aantal asielzoekers in opvang.

Hieruit blijkt dat Syrische asielzoekers inderdaad relatief hoogopgeleid zijn als we ze vergelijken met asielzoekers uit Irak, Eritrea of Afganistan. Ik beoordeel deze stelling daarom als waar.

Stelling: de meeste Syrische vluchtelingen zijn man, jong, vrijgezel en relatief hoogopgeleid

Dan nu mijn oordeel over de oorspronkelijke stelling. Meer dan de helft van de Syrische vluchtelingen is geen jonge man en is geen vrijgezel. Daar gaat het al mis. Vergeleken met andere groepen vluchtelingen zijn ze wel relatief hoogopgeleid. Hoe we deze getallen ook combineren, nooit zal een meerderheid al deze aspecten hebben. Ik kan niet anders dan de gecombineerde stelling ook als niet waar beoordelen.

Rectificeren dus?

Ja. Niet omdat in het artikel zelf zaken staan die niet kloppen, maar omdat veel mensen niet verder komen dan de kop en de introductie. Deze mensen kunnen wel degelijk een verkeerd beeld hebben gekregen van de situatie.

We moeten we in deze tijden van fakenews extra zorgvuldig zijn. Ik stel de volgende tekst voor:

In het artikel “Smoorverliefd op een Syriër” van 1 juni deden we in de inleiding de uitspraak “De meeste Syrische vluchtelingen zijn man, jong, vrijgezel en relatief hoogopgeleid”. Dit klopt niet. Het is wel zo dat een groot gedeelte uit jonge mannen bestaat, dat ze vaker alleenstaand zijn, en dat ze ten opzichte van asielzoekers met een andere herkomst relatief hoog opgeleid zijn.

Wat zeggen de auteurs van het artikel?

Anneke Stoffelen, die het artikel samen met Irene de Zwaan schreef, heeft aangegeven dat de betreffende inleiding is toegevoegd door de eindredactie, niet door de auteurs. Ze geeft ook aan dat er waarschijnlijk “veel” had moeten staan in plaats van “de meeste”. Verder heeft ze verduidelijkt wat er met “relatief hoogopgeleid” bedoeld werd. Bedankt daarvoor!

Moet je nog iets kwijt?

Ja, ik wil nog zeggen dat het hier om statistieken gaat. Er zijn zeker jonge, vrijgezelle en hoogopgeleide mannen die uit Syrië hierheen gevlucht zijn. Statistieken zeggen nooit iets over een individu.

 

Asielzoekers, migranten, vreemdelingen. Stop de verwarring!

Azaz, Syrië, tijdens de Syrische burgeroorlog.

Er heerst op dit moment een bijna groteske verwarring in terminologie van alles wat te maken heeft met asielzoekers. Ik ga het hier één keer uitleggen, en bij alle volgende discussies krijgen jullie deze link.

Vreemdeling:  Iedereen die niet de Nederlandse nationaliteit heeft. (IND)

Illegale vreemdeling: Vreemdeling die niet in het bezit is van een geldige verblijfsvergunning. (IND)

Migrant: Iemand die verhuist naar een ander woonadres in binnen- of buitenland. (van migratie, CBS) Iemand die naar een andere streek of ander land verhuist (Van Dale)

Immigrant: Persoon die zich vanuit het buitenland in Nederland vestigt. (van immigratie, CBS) Om als immigrant te worden geteld moeten personen ingeschreven staan in de gemeentelijke bevolkingsregisters. Dit wordt vanaf oktober 1994 gedaan als men verwacht minimaal vier maanden in Nederland te blijven. Overigens is de GBA opgevolgd door de BRP.

Vluchteling: Niet-Nederlander die naar Nederland is gekomen en van wie op grond van het Vluchtelingenverdrag van Genève van 1951 is vastgesteld dat hij of zij in het herkomstland gegronde vrees heeft voor vervolging, vanwege een godsdienstige of politieke overtuiging, nationaliteit, ras of het behoren tot een bepaalde sociale groep. (CBS)

Asielzoeker: Persoon die een aanvraag om toelating als vluchteling heeft ingediend. (CBS)

Statushouder: Asielzoeker van wie het verzoek is ingewilligd en die een (legale) verblijfsstatus heeft gekregen. (CBS)

(Asiel)vergunninghouder: Asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben ontvangen. (COA)

Nareizende gezinsleden / nareizigers: Gezinsleden van de vergunninghouder asiel aan wie onder speciale voorwaarden een machtiging voorlopig verblijf (mvv) wordt verleend. Indien een mvv wordt verstrekt, krijgen deze gezinsleden na binnenkomst in Nederland een afgeleide asielvergunning. Deze nareizigers (nareizende gezinsleden) moesten voorheen een asielverzoek indienen waarna een asielvergunning kon worden verleend. De vergunninghouder moet de mvv binnen 3 maanden na het verlenen van de asielvergunning aanvragen, waarna de mvv nog 90 dagen geldig blijft.  (CBS)

Machtiging tot voorlopig verblijf (MVV): een inreisvisum voor vestiging in Nederland. (Wikipedia)

Afgeleide asielvergunning: een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd als nareizend familielid (IND)

Toelichting: Ik heb begrippen eerst opgezocht bij de begrippenlijst van het CBS. Als tweede optie heb ik gekeken of ik een definitie kon vinden zo dicht mogelijk bij de bron. Als laatste optie heb ik gekozen voor Wikipedia.

Bonus – de Nederlandse taal

Het gaat ook wel eens mis bij het begrijpen van Nederlandse zinnen. Hier verzamel ik wat zaken die soms mis gaan.

De meesteOngeveer 75% van de mensen beschouwt dit als “de grootste groep”, 20% beschouwt dit als “meer dan de helft” en 5% interpreteert het als “meer dan driekwart”. Bron: een twitter poll. Ikzelf zit overigens in het “meer dan de helft” kamp.

Lieve Telegraaf, fouten moet je rectificeren

De politie, die in eerste instantie het verkeerde getal publiceerde, heeft keurig gerectificeerd. Nu jullie nog.

Lieve Telegraaf,

Ik schrijf deze brief in de hoop dat jullie er wat van kunnen leren; misschien kunnen we er zelfs allemaal wel wat van leren.

Wat zijn jullie? Een grote landelijke krant, met een oplage van 350.000 exemplaren. Jullie schrijven niet voor de linkse grachtengordelelite. Jullie schrijven voor de “gewone” man of vrouw. Dat is goed. Niemand wil dat het nieuws eenheidsworst wordt.

Op een bepaalde manier zijn jullie de echte hipsters. Jullie gebruikten clickbait titels “before it was cool”. Ook offeren jullie zonder probleem een volledige voorpagina op om ergens groots de aandacht op te vestigen. Daarnaast heb ik er geen moeite mee als er duiding wordt gegeven aan het nieuws. “Hoe erg is dit? Hoeveel last heb ik ervan?” zijn terechte vragen die lezers zich stellen. Nieuws zal nooit volledig objectief zijn, en die illusie moeten we ook niet hebben.

De droom die ik wel heb is die van de rechtvaardige, eerlijke en open wereld. Een wereld waarin we het eens kunnen worden over feiten, zodat we er daarna een constructief debat over kunnen hebben. Dit is geen wereld waarin het niets uitmaakt dat een getal volledig verkeerd is. Dit is ook geen wereld waarin een handvol anonieme bronnen en een stel anekdotes een goed beeld geven van wat er gebeurt.

Waarden en onwaarheden worden door jullie regelmatig door elkaar gemengd tot een angstaanjagend geheel. Elke zin en elk woord wakkert het gevoel van onbehagen aan. Nadat het lezen van zo’n artikel ben je niet wijzer over de wereld, maar ben je er wel banger voor.

Ik weet niet of we eruit kunnen komen. Het enige wat ik jullie kan vertellen is dat er met eerlijk werk een prima boterham te verdienen is. Zo’n Wob-verzoek over een gevoelig onderwerp, dat is nieuws! Even netjes alles uitzoeken, opschrijven zonder keihard te veroordelen, en je hebt een goedverkochte krant.

Ik begrijp best dat het moeilijk is om deze stap te zetten.

Zullen we afspreken dat jullie in eerste instantie kritisch kijken naar alle gegevens, en zorgen dat deze kloppen? Laten we beginnen de 10.000 onterecht beschuldigde statushouders. Misschien was het de politie die in eerste instantie het verkeerde getal publiceerde, maar zij hebben keurig gerectificeerd. Nu jullie nog.

Als dat geregeld is gaan we werken aan de andere uitspraken die de verdeeldheid in de samenleving alleen maar vergroten. Het is een lange weg, maar zolang we stappen blijven zetten komen we er wel.

We houden contact.

Groeten,

Gerard

Deze open brief is ook verschenen op Joop.nl.

Bijna 10.000 statushouders valselijk beschuldigd

De Telegraaf bracht vrijdag het nieuws naar buiten dat er bijna 10.000 statushouders verdacht zouden zijn van een strafbaar feit. Op een totaal van ongeveer 60.000 mensen is dat een flinke hoeveelheid.

Ik zal het gelijk verklappen. Het aantal van 9300 verdachten (“bijna 10.000”) klopt niet. De oorzaak is een verkeerde grafiek in het laatste monitorbericht van de politie, en dit getal is zonder controle overgenomen door de Telegraaf. Het werkelijke aantal verdachten is waarschijnlijk ~900, wat betekent dat 1,5% verdacht is, 11 keer minder dan wat de Telegraaf beweert. Een ander probleem is dat de Telegraaf hier “statushouders” gebruikt, terwijl de gegevens over asielzoekers gaan.

Dit artikel is opgepikt door:

  1. Joop.nl: Telegraaf beschuldigt bijna 10.000 statushouders valselijk (2 juli 2017)
  2. GeenStijl: Over die 10.000 ‘criminele’ statushouders: politie naait Telegraaf met foutenfestival (2 juli 2017)
  3. Metro: Wat weten we wél over criminele asielzoekers? (3 juli 2017)

Analyse

Hoe heeft het zover kunnen komen dat een krant met een oplage van meer dan 350.000 exemplaren een getal noemt wat 11 keer te hoog is? Hier mijn analyse op basis van de gegevens die de Telegraaf heeft opgevraagd in het kader van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Laten we beginnen met het getal 9300. Dit blijkt te komen uit het monitorbericht van week 39, uit figuur 4.11 op pagina 33:

We zien hier het getal 9392 staan. Dit moet wel het getal zijn waar de Telegraaf zich op heeft gebaseerd. Dit wordt ondersteund doordat ze in de zelfde paragraaf 183 veelplegers noemen, een getal wat ook uit deze grafiek komt.

Waar komt dit getal vandaan? Op pagina 6 van de probleemverkenning staat immers een totaal van 566 verdachten genoemd (na correctie van dubbel gebruikte vreemdelingennummers). 9392 was al onvoorstelbaar hoog, en nu komt het nog niet overeen met wat de politie zelf opschrijft.

Hoe is dit getal in de grafiek terecht gekomen? Mijn eerste vermoeden was dat dit per abuis voor het totaal aantal vreemdelingen was in plaats van alleen de asielzoekers.  Als we naar het rapport voor week 1 kijken zien we op pagina 26 het volgende:

Het totaal van 8707 wat hier genoemd wordt voor de Overige vreemdelingen komt aardig in de buurt van de 9392. Zouden de gegevens verwisseld zijn? Om dit te controleren ben ik alle weekbestanden gaan nalopen. Hier het verloop van het aantal asielzoekers met VRIS proces voor de weken van 2016. VRIS staat voor ‘vreemdeling in de strafrechtketen’.

We zien hier dat er een aantal hele bijzondere zaken aan de hand zijn. Dit is geen simpele verwisseling. Tot week 19 lijkt alles in orde, en zien we het aantal asielzoekers met VRIS proces langzaam toenemen. Daarna zit er bij week 21 opeens een piek, en dan gaat het alle kanten op. Bij week 33 zien we een sprong van 1111 naar 6830, en daarna gaat het totaal met ~500 per week omhoog. Kortom: er lijkt niets van te kloppen. Zeker niet omdat we het totaal aantal asielzoekers met VRIS proces ook kunnen opzoeken in een andere tabel in het monitorbericht van week 39, op pagina 32:

Als we deze getallen optellen komen we uit op 911. Maar we hebben een probleem. Dit getal komt niet overeen met het aantal van 566 verdachten wat de politie noemt in de probleemverkenning.

Update 3 juli: – J.W. Navis, een van de journalisten van de Telegraaf, wees mij erop dat het verschil wordt veroorzaakt doordat de politie in de probleemverkenning kijkt naar instroom vanaf 1 januari 2016, in plaats van instroom vanaf 1 januari 2015. Eerder schreef ik hier dat het wel of niet hebben van een ID-straat registratie iets met het verschil te maken kon hebben. Mogelijk speelt dat ook nog mee. Hoe dan ook kunnen deze getallen niet makkelijk vergeleken worden.

Als laatste kijken we of het aantal van 911 verdachte asielzoekers overeenkomt met wat we zouden verwachten. Het getal komt neer op een “verdacht zijn percentage” van 1,5%. Ter vergelijking: voor mensen met een Nederlandse achtergrond is dit getal 0,8%. Let op: deze getallen zijn lastig te vergelijken aangezien ze niet gecorrigeerd zijn voor leeftijd en andere factoren.

Dit leidt tot de volgende conclusies: de interne rapportages van de politie kloppen niet altijd volledig  en De Telegraaf denkt niet kritisch na, en neemt gewoon over wat goed in hun verhaal past.

 

Mijn ruwe data is te vinden in deze spreadsheet.

Disclaimer: ik ben absoluut geen deskundige op het gebied van asielzoekers en criminaliteit. Ik heb slechts geprobeerd de documenten zo goed mogelijk door te spitten. Feedback graag via Twitter naar @GerardKrolNL.

Nacht van de Vluchteling

Over twee weken loop ik mee met de Nacht van de Vluchteling. Het GroenLinks Leiden wandelteam bestaat uit Lauri, Gemma, Erik, Astrid en ikzelf.  Samen met duizenden anderen gaan we gedurende de nacht een flink eind lopen om geld op te halen voor vluchtelingen. Sponsor mij!

Het GroenLinks Leiden wandelteam.

Zaterdag 17 juni om middernacht start voor ons de loop in Rotterdam. We lopen dan in iets meer dan 8 uur de 40 kilometer, en komen ’s ochtends aan in Den Haag. Onderweg zijn er een aantal rustpunten met koffie en toiletten, en bij aankomst in Den Haag is er een ontbijt.

De route van 40km van Rotterdam naar Den Haag.

Die de nacht zijn we natuurlijk gezellig aan het lopen, maar het is ook een moment om te denken aan mensen die echt op de vlucht zijn. Mensen die niet met een rugzak vol koekjes en drinken lopen, maar met een kind op hun nek, en alleen de spulletjes die ze hebben kunnen meenemen. Dat is andere koek.

De loop is dus gedeeltelijk een moment van bezinning, gedeeltelijk een blijk van solidariteit, en gedeeltelijk een sponsorloop. Het zou erg fijn zijn als je kunt sponsoren!

Population fleeing their villages due to fighting between FARDC and rebels groups, Sake North Kivu the 30th of April 2012. © MONUSCO/Sylvain Liechti

40 kilometer is geen afstand die je zomaar moet gaan lopen, en we zijn aan het trainen. Afgelopen zondag liep ik samen met Lauri een rondje om de Kaag van 32,8 kilometer. Het was heerlijk weer, en op de paardenboer na die echt vond dat we niet 40 meter over z’n terrein mochten lopen was het een leuk rondje. De rest van de dag had ik wel last van mijn benen, en heb ik weinig stappen meer gezet. Gelukkig ging het de volgende dag weer prima. Volgend weekend nog een keer, en dan moet het lukken!

De 32,8 kilometer om de Kaag.

Wij hopen er over twee weken volledig klaar voor te zijn. Dan rest alleen nog jouw bijdrage: help de vluchtelingen! Niet omdat ik er een eind voor loop, maar omdat ze je hulp hard nodig hebben. Elk bedrag is welkom, bedankt!