Amendement: sluit de deur niet voor genetische modificatie

Op de amendementenavond van GroenLinks Leiden hebben we samen nagedacht over wat er beter zou kunnen aan het verkiezingsprogramma. Hieruit zijn een aantal mooie amendementen gekomen, maar op een zou ik nog graag extra toelichting geven. Het gaat om het volgende amendement:

Blz 47 punt 6.13: “In Nederland wordt gestreefd naar landbouw die vrij is van transgenetische manipulatie. Cisgenese wordt onder strikte voorwaarden toegestaan.” vervangen door “Genetische modificatie, mits zorgvuldig gebruikt en voldoende gereguleerd, kan een goede manier zijn om de landbouw duurzamer te maken.”

Waarom deze aanpassing? Wat wordt er precies bedoeld met transgenetische manipulatie en cisgenese? Ik zal proberen bondig een overzicht te geven.

Transgenetische manipulatie is het overzetten van genen van de ene naar de andere soort. Deze genen kunnen bijvoorbeeld resistentie tegen een ziekte opleveren, of de voedingswaarde van een gewas verhogen. Het woord “trans” betekent in dit geval dat het genen zijn die niet via conventionele veredeling overgezet zouden kunnen worden. Graan en aardappels kun je niet kruisen, maar je zou wel een gen kunnen overzetten via transgenetische modificatie.

Een belangrijk punt om mee te nemen voor transgenetische modificatie is dat dit ook wel omschreven wordt als “horizontale” overdracht. Dit gebeurt bij bacteriën en andere “simpele” organismes aan de lopende band. Bij planten en dieren is dit niet zodanig het geval, maar er zijn aanwijzingen dat dit in de natuur wel sporadisch gebeurt. Het is dus niet per definitie “tegennatuurlijk”. Overigens is dit wel een argument om voorzichtig om te gaan met de genen die we overzetten, het mag geen catastrofale gevolgen hebben als dit gen ook in een andere soort terecht komt. Bij het voorbeeld van resistentie tegen een plantenziekte is de impact waarschijnlijk beperkt.

Bij cisgenese (dus cisgenetische manipulatie) zet je genen over binnen één soort. Je hebt twee soorten graan, en je zet het resisitentiegen over. Dit zou ook via conventionele veredeling kunnen, maar dat zou een stuk langer duren en de resultaten zijn misschien minder goed, omdat je ook ongewenste eigenschappen overzet. Het is minder avontuurlijk, en dus mogelijk veiliger dan transgenetische modificatie.

Naast alle gevolgen voor natuur en milieu is het natuurlijk ook belangrijk om na te denken over mogelijke gezondheidsrisico’s. Volgens mij zijn die goed te overzien en zeer beperkt. Op het moment dat we een plant een nieuwe stof laten aanmaken, die we normaal nooit eten, moeten we onderzoeken hoe schadelijk deze stof is voor mensen. Als niet overduidelijk is aangetoond dat deze onschadelijk is dan moeten we zorgen dat de stof niet in het gedeelte van de plant terecht komt wat we opeten. Voor aardappels mag de stof dus best in de bladeren zitten, maar niet in de aardappels zelf.

Overigens benadrukken we in het amendement ook dat het doel van de genetische modificatie is om de duurzaamheid te verhogen. Een leuk kleurtje o.i.d valt hier dus nadrukkelijk niet onder.

Over het geheel gezien vind ik het zonde om genetische modificatie zonder meer te verbieden. Strenge regels en strak toezicht moeten het mogelijk maken, ook om hier verder ervaring mee op te doen. Natuurlijk moeten we wel in de gaten blijven houden wat de gevolgen zijn voor de natuur. In ieder geval moeten we voorkomen dat er juist door genetische modificatie meer bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, maar dat spreekt voor zich. Overigens zijn er behoorlijk veel gewassen die intussen in genetisch gemodificeerde vorm verbouwd worden. In 2010 was al 10% van de landbouwgrond in de hele wereld beplant met genetisch gemodificeerde planten.

Ik hoop dat jullie allemaal dit amendement willen mede-indienen.

~ Gerard

P.S. Enkele voorbeelden van positieve transgenetische modificatie:

  1. “Bt planten”, die tussen 1996 en 2005 een 16% reductie in het gebruik van insecticide in de VS hebben opgeleverd.
  2. Mais die beter tegen droogte kan (ja, van Monsanto)
  3. Medicijnproductie met bacteriën
  4. Gouden rijst, wat als doel heeft het vitamine A tekort onder kinderen te verhelpen.

Op Wikipedia en elders op internet zijn nog veel meer voorbeelden te vinden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.